Kōan: De Weg Begint in de Impasse
Wat is een kōan? Een kōan is geen vraag die beantwoord wordt door gewone redenering. Een kōan helpt de beoefenaar het onderscheidende denken te overstijgen en de werkelijke aard van de werkelijkheid direct te aanschouwen.
Alle kennis leidt tot een impasse. Dat is precies de weg van Zen. Als kennis alleen maar tot meer kennis leidt, is er geen ruimte voor creativiteit. De geest, in de gewone betekenis, is een ingeslagen pad. Hij duwt ons steeds in dezelfde richting, de richting van gewoonte en herhaling. Geen-geest is niet de ontkenning van de geest, maar het doorsnijden van alle vertrouwde patronen waarmee de geest gewoonlijk functioneert. De geest raakt verdwaald. Volledig vastgelopen. En juist vanuit dat punt verschijnt er een opwelling, zoals de zon die opkomt in het donker van de nacht.
De kōan is een bijzondere methode om de geest te trainen, eigen aan het Zen. Anders dan elk ander denksysteem, opent de kōan de geest niet via kennis of inzicht. Hij legt niets uit, leidt nergens naartoe, biedt geen uitweg. Integendeel, hij brengt de geest van het ene weten naar het andere, elk weten oud, herhaald, smaakloos, totdat er geen enkele weg meer beschikbaar is. De beoefenaar doorloopt de weg van de kōan pas werkelijk wanneer de impasse alle terugwegen van de geest heeft afgesloten. Dan, op een onvoorspelbaar moment, breekt de dichte laag van onwetendheid plotseling open, en het licht van wijsheid verschijnt.
Een kōan is geen raadsel. Het is geen filosofische paradox om over na te denken. Het is een levende situatie, rechtstreeks overgedragen van leraar op leerling, die de geest dwingt zijn eigen grenzen onder ogen te zien.
De kōan van deze retraite is: "Waarheen brengt het leven ons?"
Je bent onderweg. Dat valt niet te ontkennen. Elke ademhaling, elke stap, elk moment van dit leven, alles is onophoudelijke beweging. Maar waarheen? De geest begint te zoeken. Hij zal antwoorden vinden. Maar elk antwoord, wanneer het recht in de ogen wordt gekeken, lost op als mist. Wanneer alle antwoorden zijn uitgeput, wanneer de impasse volledig is, dan, juist op dat moment, openbaart zich vanzelf datgene wat onderweg is.
Cuong Lu behoort tot de authentieke overdrachtslijnen van Linji en bezit de onvoorstelbare middelen van de Zen-traditie. In deze retraite brengt hij je in aanraking met de kōan, een eeuwenoude Zenmethode die tegenwoordig nog maar zelden als levende beoefening wordt aangeboden.